Özet


İlkokul, Ortaokul ve Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Gözünden Metaforlarla ‘Deprem’

Bu araştırma ilkokul, ortaokul ve lise son sınıf öğrencilerinin deprem kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeleri belirlemek ve sınıf düzeyleri arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koyabilmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim yöntemine göre desenlenmiştir. Araştırma verileri 2020/2021 eğitim öğretim yılında İzmir ili Buca ilçesindeki devlet okullarından sağlanmıştır. Çalışma grubunu oluşturan katılımcılar amaçlı örneklem yöntemlerinden maksimum çeşitlilik ve ölçüt örneklemesi yöntemleri ile belirlenmiştir. Araştırma verileri ‘Deprem ……gibidir/benzer, çünkü…….’ şeklinde açık uçlu soru bulunan yapılandırılmış form ile elde edilmiş ve içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Toplam 461 öğrenciden 277 geçerli metafora ulaşılmıştır. İlkokul son sınıf öğrencilerinin ürettikleri 40 farklı çeşit 82 metafor sekiz kavramsal kategoride toplanmıştır. Ortaokul son sınıf öğrencilerinin ürettikleri 44 farklı çeşit 92 metafor on bir kategoride toplanmıştır. Lise son sınıf öğrencilerinin ürettikleri 62 farklı 103 metafor da on bir kategoride toplanmıştır. Elde edilen bulgulardan sınıf düzeyleri arasında metafor ve kategorilerde büyük benzerlikler olduğu, tüm katılımcıların deprem olgusunu bir ‘son’ olarak gördükleri, en çok üretilen metaforun ‘Felaket’ olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca sınıf düzeyi yükseldikçe öğrencilerin aldıkları eğitime paralele olarak deprem olgusunu bir doğa olayı olarak görme düzeylerinin artmayıp aksine azaldığı araştırmada elde edilen bir başka sonuç olmuştur. Bu bağlamda afet eğitimlerinin uygulanmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir.



Anahtar Kelimeler

Deprem algısı, metafor, ilkokul, ortaokul, lise son sınıf öğrencileri


Kaynakça